Leven met long covid
Onderzoek toont het aan: long covid kan artrose en gewrichtsklachten verergeren
Met dank aan artrose: ik werd dit jaar al geopereerd aan mijn linkerduim, die een prothese kreeg, en mijn linkerschouder.
Zondag 26 juli 2026, 18.11 uur
Long covid kan ouderdomsverschijnselen zoals artrose aanzienlijk verergeren en zelfs processen in gang zetten die lijken op versnelde gewrichtsveroudering. Onderzoekers vermoeden dat een covid-19-infectie processen in het lichaam kan versnellen die lijken op vroegtijdige veroudering van gewrichten. Het coronavirus veroorzaakt op zichzelf geen artrose, maar kan wel ontstekingsprocessen in gang zetten die bestaande gewrichtsschade verergeren.
Ik heb zelf sinds 2022 long covid en had in de herfst van dat jaar 'een milde vorm van artrose' aan mijn duimen en schouders. Op nauwelijks drie jaar tijd evolueerde die situatie naar 'zeer ernstige artrose', in zoverre dat de stomverbaasde dokters vaststelden dat mijn handen eruit zagen 'als die van een man van 85 jaar met artrose'. Ik was toen 49.
Mijn reumatologe stelde in 2022 al dat ze in haar kabinet enkele long covidpatiënten zag die blijkbaar sneller ouderdomsverschijnselen begonnen te vertonen. Nu ik het zelf ervaar, ging ik op zoek naar artikels en wetenschappelijke onderzoeken over dit onderwerp. Wat blijkt: de opmerking die mijn reumatologe toen maakte, wordt intussen gestaafd door onderzoekers.
Een belangrijke rol lijkt daarbij weggelegd voor langdurige ontstekingen in het lichaam. Bij long covid blijft het afweersysteem bij patiënten lange tijd ontregeld, waardoor ontstekingsstoffen voortdurend actief kunnen blijven. Die stoffen kunnen pijnreceptoren in beschadigde of versleten gewrichten extra prikkelen. Een gewricht dat vóór de besmetting slechts af en toe klachten gaf, kan daardoor plots veel pijnlijker worden. Pijn, stijfheid en bewegingsproblemen nemen zo na een besmetting sterk toe.
Bloedvaten
Wetenschappers onderzoeken daarnaast de invloed van covid-19 op de kleinste bloedvaten. Onderzoekers zagen tekenen van schade aan de kleine bloedvaten en van problemen met de bloedstolling. Die zouden de normale doorbloeding verstoren. Dat kan de werking van het gewricht verder verstoren en mogelijk bijdragen aan langdurige pijn.
Long covid kan daarnaast de manier waarop het zenuwstelsel pijn verwerkt veranderen. Bij een deel van de patiënten wordt het zenuwstelsel overgevoelig, waardoor pijnsignalen sterker worden waargenomen. Normale belasting van een gewricht kan dan veel pijnlijker aanvoelen dan vroeger. Ook bestaande artrose kan hierdoor zwaardere klachten veroorzaken dan de mate van gewrichtsslijtage op een scan doet vermoeden.
Vicieuze cirkel
Een andere belangrijke factor is het verlies van spierkracht en conditie. De combinatie van ontsteking, veranderingen in het zenuwstelsel, minder beweging en spierzwakte kan zo een vicieuze cirkel veroorzaken. Pijn maakt bewegen moeilijker, minder bewegen leidt tot verlies van spierkracht en dat kan de gewrichten opnieuw extra belasten. Voor mensen met bestaande artrose kan long covid daardoor een aanzienlijke impact hebben op hun dagelijkse leven en zelfstandigheid.
Toch is het belangrijk om voorzichtig te zijn met conclusies. Onderzoekers zijn het er nog niet over eens in welke mate covid-19 rechtstreeks verantwoordelijk is voor het ontstaan of de snelle verergering van artrose. Veel onderzoek naar dit onderwerp is nog relatief recent en het precieze verband tussen long covid en gewrichtsslijtage wordt nog onderzocht. Wel groeit het bewijs dat een covid-19-infectie langdurige gevolgen kan hebben voor ontsteking, bloedvaten, botten, spieren en het zenuwstelsel.
Duimprothese
Wat mezelf betreft: ik kreeg begin dit jaar een duimprothese in mijn linkerhand en werd in juni geopereerd aan mijn linkerschouder. Bij die laatste operatie werd een pees naar mijn biceps losgemaakt, de chronische ontstekingen die mij al vier jaar teisteren verwijderd en de pees weer aangehecht. Bovendien werd mijn sleutelbeen een beetje ingekort, zodat het niet meer tegen mijn schoudergewricht zou schrapen. Ik kan momenteel alleen maar hopen dat door deze ingrepen mijn vicieuze cirkel van pijn en vermoeidheid deels kan verbroken worden. Of mijn rechterarm wordt aangepakt, zal onder meer daarvan afhangen.
Bronnen:
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8775477/
https://www.oarsijournal.com/article/S1063-4584(25)00218-3/fulltext
https://acrjournals.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/acr.25200
Ik schreef over mijn strijd tegen langdurige covid het boek 'Bergaf Bergop - Hoe long covid mijn leven op pauze zet'? Bestellen kan via de contact-pagina.
Mijn tweede boek werd een roman over de oorlogsjaren van mijn grootvader: meer info vind je op de site over 'Gevangene 17683'.